Służebność przesyłu a odszkodowanie za gazociąg – jaka jest różnica?

opracowanie merytoryczne radca prawny Grzegorz Łopata

Masz gazociąg na działce i zastanawiasz się, czy przysługuje Ci odszkodowanie? A może spotkałeś się z pojęciem służebności przesyłu i nie wiesz, czym różni się od odszkodowania? To jedno z najczęstszych pytań zadawanych przez właścicieli nieruchomości. W praktyce pojęcia te są często używane zamiennie, choć oznaczają coś innego. Wyjaśniamy, czym jest służebność przesyłu, kiedy można otrzymać wynagrodzenie i w jakich sytuacjach właścicielowi przysługuje odszkodowanie za gazociąg.

Czym jest służebność przesyłu?

Służebność przesyłu to prawo przedsiębiorstwa przesyłowego do korzystania z części cudzej nieruchomości w związku z eksploatacją urządzeń infrastrukturalnych.

Dotyczy to między innymi:

• gazociągów,
• linii energetycznych,
• wodociągów,
• kanalizacji,
• ciepłociągów.

Jeżeli przez działkę przebiega gazociąg, przedsiębiorstwo może potrzebować prawa do:

• utrzymywania infrastruktury na nieruchomości,
• przeprowadzania kontroli technicznych,
• wykonywania napraw i modernizacji,
• wjazdu na teren działki w razie awarii.

Takie uprawnienia mogą zostać uregulowane właśnie poprzez ustanowienie służebności przesyłu.

Czy służebność przesyłu oznacza utratę własności?

Nie. To jeden z najczęściej powielanych mitów. Ustanowienie służebności przesyłu nie powoduje przejęcia działki przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Właściciel nadal pozostaje właścicielem nieruchomości i może z niej korzystać.

Musi jednak tolerować określone ograniczenia wynikające z obecności infrastruktury.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwo uzyskuje określone prawa do korzystania z części gruntu, natomiast właściciel zachowuje własność nieruchomości.

Służebność przesyłu a odszkodowanie za gazociąg – najważniejsza różnica

To właśnie tutaj najczęściej pojawiają się nieporozumienia.

Wynagrodzenie za służebność przesyłu

Jest to świadczenie wypłacane właścicielowi za ustanowienie prawa korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe.

Wynagrodzenie rekompensuje między innymi:

• zajęcie części gruntu,
• ograniczenia w korzystaniu z działki,
• konieczność tolerowania obecności urządzeń przesyłowych.

Najczęściej ma charakter jednorazowy.

Odszkodowanie za gazociąg

Odszkodowanie dotyczy natomiast konkretnej szkody lub uszczerbku majątkowego.

Może obejmować między innymi:

• obniżenie wartości nieruchomości,
• szkody powstałe podczas budowy gazociągu,
• zniszczenie upraw,
• uszkodzenie ogrodzenia,
• utratę możliwości zabudowy części działki.

W praktyce właściciel może mieć prawo zarówno do wynagrodzenia za służebność przesyłu, jak i do odszkodowania za określone szkody.

Jak ustala się wysokość wynagrodzenia?

Nie istnieje jedna ustawowa stawka obowiązująca dla wszystkich nieruchomości.

Wysokość wynagrodzenia zależy między innymi od:

• przebiegu gazociągu,
• powierzchni objętej ograniczeniami,
• rodzaju nieruchomości,
• lokalizacji działki,
• szerokości strefy kontrolowanej,
• wpływu infrastruktury na sposób korzystania z gruntu.

Inaczej będzie wyceniana działka rolna, a inaczej atrakcyjna działka budowlana położona na obrzeżach dużego miasta.

Czy można otrzymać wynagrodzenie za stary gazociąg?

Bardzo często tak.

Wiele gazociągów zostało wybudowanych kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu bez zawierania umów odpowiadających współczesnej służebności przesyłu.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że właściciel utracił wszystkie prawa.

Kluczowe znaczenie ma ustalenie:

• czy przedsiębiorstwo posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości,
• czy ustanowiono służebność,
• czy doszło do zasiedzenia służebności przesyłu.

Dlatego każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.

Jednorazowa wypłata czy świadczenie okresowe?

W praktyce najczęściej spotykane jest jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu.

W określonych sytuacjach strony mogą jednak ustalić inne zasady rozliczeń.

Znaczenie mają przede wszystkim:

• zakres ingerencji w nieruchomość,
• sposób korzystania z działki,
• ustalenia między właścicielem a przedsiębiorstwem.

Czy można negocjować wysokość wynagrodzenia?

Tak.

Propozycja przedstawiona przez przedsiębiorstwo nie musi być ostateczna.

Właściciel nieruchomości ma prawo:

• zweryfikować wycenę,
• skorzystać z opinii rzeczoznawcy,
• negocjować wysokość świadczenia,
• dochodzić swoich praw przed sądem.

W praktyce różnice pomiędzy propozycją przedsiębiorstwa a wartością ustaloną przez niezależnych specjalistów bywają znaczące.

Kiedy warto sprawdzić swoją sytuację?

Analiza jest szczególnie wskazana, gdy:

• przez działkę przebiega gazociąg,
• planujesz budowę domu,
• nie możesz swobodnie korzystać z części nieruchomości,
• przedsiębiorstwo nigdy nie wypłaciło wynagrodzenia,
• gazociąg został wybudowany wiele lat temu,
• nieruchomość straciła na wartości.

W wielu przypadkach właściciele są przekonani, że nic im się nie należy, podczas gdy istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń.

Najczęściej zadawane pytania

Czy służebność przesyłu i odszkodowanie to to samo?

Nie. Służebność przesyłu jest prawem do korzystania z nieruchomości, natomiast odszkodowanie rekompensuje konkretną szkodę.

Czy mogę otrzymać oba świadczenia?

Tak. W określonych sytuacjach właściciel może uzyskać zarówno wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, jak i odszkodowanie za szkody związane z gazociągiem.

Czy służebność musi być wpisana do księgi wieczystej?

Co do zasady wpis do księgi wieczystej jest możliwy i często spotykany, jednak każdą sprawę należy oceniać indywidualnie.

Czy stary gazociąg wyklucza możliwość uzyskania wynagrodzenia?

Nie. Kluczowe znaczenie ma analiza dokumentów oraz ustalenie, czy przedsiębiorstwo skutecznie nabyło odpowiednie prawa do korzystania z nieruchomości.

Podsumowanie

Służebność przesyłu a odszkodowanie za gazociąg to dwa różne pojęcia, choć w praktyce często występują obok siebie. Służebność reguluje prawo przedsiębiorstwa do korzystania z nieruchomości, natomiast odszkodowanie rekompensuje szkody lub straty poniesione przez właściciela.

Jeżeli przez Twoją działkę przebiega gazociąg, warto sprawdzić, czy przedsiębiorstwo posiada odpowiedni tytuł prawny do korzystania z gruntu oraz czy nie przysługuje Ci wynagrodzenie lub inne roszczenia związane z ograniczeniem prawa własności.

Działanie pozostaw nam, Ty zrób tylko pierwszy krok.

Bezpłatnie przeanalizujemy dokumentację i ocenimy, czy możesz dochodzić swoich praw. 

512 437 750

kontakt@ruryislupy.pl

Czas na Twój ruch! Czekamy na Twój telefon / sms / e-mail.

NIE POZWÓL, BY KTOŚ ZARABIAŁ NA TWOJEJ ZIEMI BEZ NALEŻNEGO CI WYNAGRODZENIA!